|
يكي از سبزيهاي بهاره كه استفاده از آن به دوران باستان باز ميگردد گشنيز است. مصريان باستان گشنيز را به عنوان گياهي دارويي مصرف ميكردند. بقراط نيز اين گياه را براي درمان بيماريهاي مختلف استفاده ميكرد و پزشكان قديم عقيده داشتند گشنيز از سرايت امراض جلوگيري ميكند، از اين رو به افراد مبتلا به آبله دستور ميدادند كه آب گشنيز را به دور چشمهايشان بمالند تا ميكرب آبله به چشمها سرايت نكند. زكرياي رازي، گشنيز را براي آرام كردن سردرد و رفع سستي تجويز ميكرد. گشنيز گياه بومي جنوب اروپا و مناطق مديترانه است و در بيشتر نقاط ايران نيز ميرويد. گشنيز تازه گياه معطري است كه در كوكو و آش استفاده ميشود، گشنيز تازه در تهيه انواع سوپ نيز استفاده ميشود. تخم آن را نيز تفت داده و پودر ميكنند و به عنوان ادويه خصوصا در غذاهاي هندي استفاده ميكنند. مخلوط پودر تخم گشنيز و زيره سبز در غذاهاي ايراني مثل خورشها استفاده ميشود. علاوه بر اين در ايران گشنيز به صورت سبزي خوردن نيز مصرف ميشود. تخم گشنيز براي برطرف كردن بوي گوشت و ماهي بسيار مفيد است. ريشه گشنيز در آشپزي، بويژه در جنوب شرقي آسيا و تايلند مورد استفاده قرار ميگيرد. درون گشنيز در 100 گرم گشنيز 7/5 گرم آب، 38 گرم سلولز، 15 گرم مواد چرب (مانند اسيد اوئيك، اسيد پالتيك و اسيدلينولئيك)، يك گرم اسيداگزاليك،170 ميليگرم كلسيم،200 واحد ويتامين آ و50 ميليگرم ويتامين ث وجود دارد. گشنيز و صنعت براي مصارف دارويي از ميوههاي گشنيز استفاده ميشود و براي اين منظور گلها يا تمامي گياه را (در كشت صنعتي) قبل از اينكه كاملاً برسند جمع آوري ميكنند. پس از آن كه ميوهها خشك شدند آنها را كوبيده و دوباره خشك ميكنند. اين دانهها را در ظرفهاي سر بسته نگهداري ميكنند. اين دانهها محتوي اسانس روغني تا يك درصد ميباشند كه براي تهيه داروهاي بادشكن به كار ميرود. اين اسانس روغني را با شكر ميتوان مخلوط كرد. از فرآوردههاي حاصل از گشنيز كه در بازار موجود است ميتوان به قرص سي لاكس، پودر ملين، پودر كارميناتيف، پودر آنامين و پودر تخم گشنيز اشاره كرد. 10 خاصيت گشنيز -
-
1- آب گشنيز خواب آور است. براي اين منظور بايد 30 گرم از آب گشنيز خام را همراه با شكر خورد. مصرف بيش از اين مقدار موجب حالت سستي ميشود.
- 2-
تخم گشنيز شير مادران شيرده را زياد ميكند.
- 3-
گشنيز داراي اثرات ضداسپاسم و ضدنفخ بوده و از آن در پيشگيري و كاهش دلپيچه استفاده ميشود.
- 4-
جوشانده گشنيز سيستم اعصاب را نيز تسكين ميدهد.
- 5-
جوشانده گشنيز براي باز شدن صدا (مخصوصا براي آوازهخوانها) و درمان گلودرد و سرماخوردگي مفيد است.
- 6-
از روغن گشنيز پمادهاي تسكين دهنده دردهاي رماتيسم عضلاني و مفصلي تهيه ميشود.
- 7-
گشنيز اشتهاآور و هضم كننده غذاست.
- 8-
گشنيز تازه تشنگي را بر طرف ميكند.
- 9-
جويدن تخم گشنيز براي تسكين درد دندان مفيد است.
- 10-
در نظر داشته باشيد مصرف به اندازه گشنيز هيچ گونه ضرري ندارد، ولي مصرف بيش از حد آن باعث حالت مستي توام با خستگي شديد ميشود و گاهي به خواب عميق، گنگي و بي حسي منجر ميشود.
جام جم انلاین |
